Đánh giá sớm Marathon – Những khoảnh khắc đỉnh cao xen lẫn không ít thất vọng

Chúng tôi bắt đầu ở Perimeter, bản đồ được Bungie điều chỉnh để mang lại trải nghiệm "dễ thở" nhất trong Marathon, và đã mất gần 15 phút mắc kẹt trong cái tòa nhà đầu tiên mà nhóm mình lao vào, tranh đấu từng đội "Runner" khác trong trận đấu.

Đây là trận đầu tiên của Jean-Luc Seipke, nhà sản xuất cao cấp của GameSpot, trong tựa Extraction Shooter góc nhìn thứ nhất trên mạng do Bungie phát triển, và đúng là một bài kiểm tra thực sự. Cùng với đồng đội ghép trận, chúng tôi húc nhau qua các hành lang, núp gọt góc, tấn công đối phương từ sau lưng, chết rồi lại hồi sinh nhau không đếm xuể. Chúng tôi liên tục từ miệng hố chực thua, bám víu với chỉ một sợi chỉ mong manh.

Có lúc, khi súng đã cạn đạn, tôi lén chạy qua một thành lan can nhảy xuống tầng dưới một cách khéo léo, rồi lại lẻn lên cầu thang, bắt gặp đối thủ đang quay lưng và chém dao chí mạng cho đến lúc hắn gục hẳn. Lần khác, một nhân vật Assassin tàng hình bốc hơi trong làn khói, tôi lao qua cửa sổ vỡ đến chỗ hắn được cho là đang ẩn nấp, định luồn lách vòng chặn sau, thế nhưng hắn đang rình sẵn ở một góc, cùng chiếc mìn Claymore chờ bên cửa để mai phục đồng đội tôi. Hắn chẳng hề phát hiện tôi, và tôi xả súng máy kết liễu hắn trong chớp mắt.

Chúng tôi bất ngờ chạm trán đối thủ trực tiếp, để rồi tiếng súng và hỗn loạn thu hút thêm một đội nữa ngay khoảnh khắc vừa quét sạch phe đầu tiên. Vừa hồi sinh, tiếp đạn xong thì đã xuất hiện đội thứ ba nhảy vào hỗn chiến. Thế mà chúng tôi vẫn quật ngã được hết cả đám.

Kết thúc trận, tôi còn run bần bật, tim đập mạnh từng nhịp trong lồng ngực. Chúng tôi vừa sạch sành sanh bản đồ khỏi đối thủ và chiến đấu liên tục hơn 10 phút. Jean-Luc bẵng đi với chừng năm pha hạ gục và tương ứng số lần cứu đồng đội, có lúc gần như cáng cả team trên vai.

Chính những khoảnh khắc như vậy kéo tôi trở lại với Marathon.

Như mọi extraction shooter khác, Marathon xoay quanh việc bạn chơi với tất cả những gì bạn có, nhảy vào bản đồ rộng lớn trên một thuộc địa bỏ hoang ngoài hệ sao Tau Ceti IV. Mục tiêu là săn tìm vũ khí và trang bị tốt hơn từ đống đổ nát của thảm họa thuộc địa hoặc rút ruột những kẻ thua trận mà bạn hạ gục. Nhưng chỉ giữ được thứ gì bạn mang ra được, nên mỗi lần chơi là một cuộc đấu tranh hạ hồi phân giải: hoặc ôm chặt điểm đón lên tàu vũ trụ với chiến lợi phẩm, hoặc nằm lại trong vũng máu robot màu tím lạnh tanh mà chẳng còn gì trong tay.

Chính sự có thể thắng hoặc thua to mỗi lần chơi là thứ tăng nhiệt cho Marathon, và trò chơi cũng tích hợp chat thoại gần để bạn có thể thương lượng hoặc tạm thời bắt tay đồng minh cho lợi ích đôi bên. Nhưng cốt lõi vẫn là một tựa shooter cạnh tranh, nơi bạn và tổ đội cố gắng hạ gục đội khác bất cứ lúc nào có thể. Và đúng như kỳ vọng từ Bungie - nhà phát triển thiên về dòng bắn súng, phần combat của Marathon cực kỳ xuất sắc.

Game được trang bị dàn súng vũ khí thiết kế theo phong cách retro-futuristic đầy sắc nét, gợi nhớ nguồn gốc của Marathon là một phần tiếp nối series shooter trên Mac của Bungie trong thập niên 1990. Súng thì to bản, cồng kềnh lại nặng tay, và bắn cực đã tay. Bungie mang đến một kho vũ khí đa dạng cực kỳ ấn tượng — mỗi khẩu đều có cảm giác sát thương rất chuẩn và nhanh gọn, ngay cả đồ khởi đầu cũng hoàn toàn có thể xông pha trên chiến trường. Các Runner khá dễ hạ khi team phối hợp tốt, tạo nên những trận đấu vừa nhanh, căng và đủ để khiến bạn thở hổn hển, nhưng không kéo dài lê thê, tránh cho người chơi cảm giác nhàm chán hoặc lãng phí đạn.

Vũ khí đều có khả năng tùy biến cao theo dạng mod, bạn có thể cải thiện bằng những phần mod nhặt được ở hiện trường hoặc mua trong Armory - một cửa hàng ngày càng mở rộng, bán trang bị mà bạn mở khóa bằng tiến trình nhân vật cùng tiền kiếm được trong trận. Hệ thống loot của Marathon cho phép mọi khẩu súng từ rẻ tiền đến kỹ thuật cao bùng nổ, dựa hoàn toàn vào độ quý hiếm của Mods đi kèm. Đây là một thiết kế thông minh, khuyến khích bạn cá nhân hóa vũ khí, đồng thời giúp người chơi dễ dàng làm quen với cảm giác từng cây súng mà không bị rối bởi đồ phụ thêm. Bạn có thể upgrade bất kỳ khẩu nào, nhanh chóng và dễ dàng dù đang thi đấu hay về trạm chính.

Bungie còn thêm phần chiều sâu cho hệ thống bắn súng nền tảng bằng loạt lớp nhân vật gọi là Shells, mỗi lớp mang đến một số kỹ năng riêng biệt và vai trò cụ thể trong tổ đội. Có những Shell cho phép bạn di chuyển nâng cao như dash hoặc nhảy đôi, nhưng tất cả đều có một kỹ năng Tactical thấp cấp và một Prime quyền năng hơn. Tactical có thể là drone chữa lành đồng đội từng chút một, hoặc chắn được đạn trong một khoảng thời gian ngắn bằng lá chắn năng lượng kiểu hàng rào.

Prime, tương đương với ultimate trong nhiều game khác, đủ sức thay đổi cục diện trận đấu một cách quyết định, nhưng không hề là chiêu thức "gác cừa" vì thời gian hồi cực lâu. Bạn có thể trở nên vô hình trong chớp mắt khi cầm Assassin, hoặc phóng loạt tên lửa khi trở thành Destroyer, nhưng sau đó phải chờ vài phút giữa trận để tái kích hoạt - một khoảng thời gian dài không tưởng giữa giao tranh.

Hiện tại Marathon có sáu Shell khác nhau để lựa chọn, kèm theo một Shell chỉ dành cho người chơi solo, mang tên Rook. Mỗi Shell tạo ra sự khác biệt đủ để bạn muốn thử nghiệm và phối hợp trong team. Chơi một Vandal khác hẳn cảm giác khi nhảy vào một Thief, mặc dù cả hai đều sở hữu kỹ năng di chuyển nâng cao, và biết cách phát huy vai trò Shell có thể giúp team bay cao trong những trận kịch liệt, dù bạn không nhất thiết phải nằm đầu bảng hạ gục.

Mục tiêu chính mỗi lần chơi là hoàn thành các hợp đồng, tương đương với nhiệm vụ nhận kinh nghiệm, phần thưởng và danh tiếng với từng phe phái trong game. Cản đường bạn là lũ robot UESC, quân đội Trái Đất muốn chiếm lại thuộc địa Tau Ceti đã bỏ hoang. Lũ robot này là mối đe dọa thường trực trên bản đồ, là đối thủ đáng gờm không kém các Runner. Chúng tấn công nhanh chóng nếu bạn chủ quan, thường xuyên di chuyển quặt quẹo, len lỏi núp đằng sau, ném lựu đạn và thậm chí xài kỹ năng như tàng hình. Chúng còn phát ra tiếng gọi giống Runner để đánh lừa bạn. Ngay cả khi không có người thật, những kẻ máy này cũng đủ để làm đội bạn căng não khi phải phân biệt đâu người đâu máy — một chi tiết có vẻ Bungie thiết kế rất bài bản, khiến bạn phải cảnh giác tối đa và trải qua vài phen giật mình trong giai đoạn đầu.

Nhưng điều tạo nên linh hồn của Marathon chính là các phe phái bạn gắn bó. Đây thường là các tập đoàn lớn, mỗi bên một màu sắc riêng biệt, đều lạnh lùng, vô hồn và phiền toái theo cách rất "đáng nghi". Đại diện cho mỗi phe phái là AI đặc trưng, kèm theo đoạn quảng cáo công ty siêu bóng bẩy, vừa hài hước vừa mang chút đe dọa khi bạn tiếp xúc.

Còn hơn việc săn loottest ngon lành, mục tiêu cuối mỗi phiên bản Marathon là nâng cấp danh tiếng với các phe để mở khóa các nhánh phát triển riêng trên cây kỹ năng. Cây này cho phép bạn tăng sức mạnh tổng thể, ví dụ như tăng sát thương cận chiến hay giảm sát thương khi rơi từ trên cao, đồng thời mở ra các món đặc biệt bạn có thể mua tại Armory.

Hệ thống phe phái là điểm cộng lớn của Marathon trong làng extraction shooter, khi nó mang đến nhiều hướng phát triển nhân vật cùng các mục tiêu riêng biệt. Hoàn thành hợp đồng là cách nhanh nhất để tiến triển, cho bạn reputation và phần thưởng cụ thể, đồng thời đẩy câu chuyện game tiến lên - nhưng bạn cũng nhận được điểm phe cho đủ thứ, từ việc loot thùng thúng trên bản đồ, hạ người chơi khác, tới ra khỏi trận với đồ vật đặc biệt trên người. Điều đó mở ra sơ đồ là dù thắng hay thua, bạn vẫn có thể tiến gần hơn tới mục tiêu, và vì mỗi phe có hệ thống cấp độ riêng, bạn có thể đổi thưởng và trang bị ngon liên tục dù chẳng may "vồ ếch" nhiều trận.

Và đó cũng là lý do hệ thống phe tích cực bơm đồ lót hộ bạn - cứ lên level là nhận hộp quà đầy đủ thiết bị cần thiết. Lượng đồ miễn phí này giúp bạn bớt cảm giác tiếc rẻ vì mất vũ khí phải đầu tư tiền tỉ ngoài đời ảo, dễ dàng lấy lại vũ khí ổn hay nhặt balo mới để tiếp trận dù mới bị gãy cả bộ. Trong 25 tiếng trải nghiệm đầu, tôi còn nhiều lần để phần thưởng phe không nhận vì biết mình phải dọn kho để lấy chỗ cho món mới. Dòng chảy đồ miễn phí này giữ cho việc thua trận dù đau đớn nhưng không nhấn chìm hoàn toàn bạn.

Song song, hệ thống phe cũng góp phần tạo nên điểm yếu lớn nhất Marathon: giao diện người dùng rất rối rắm. Khi không trong trận, bạn phải mò mẫm đủ thứ menu - phân loại đồ, mua trang bị mới, tìm hợp đồng, chọn và tùy chỉnh Shell, đọc lore hay mở khóa trang phục. Sau một thời gian thì đỡ hơn chút so với kỳ thử nghiệm beta đầy tranh cãi "server slam", nhưng vẫn đủ gây choáng ngợp không ít người chơi. Cộng thêm khoản đồ đạc đồ sộ, hầu hết có tác dụng riêng như chữa trạng thái, theo dõi kẻ địch hay nâng cấp phe phái, càng làm tăng độ dốc curva học chơi Marathon. Người chơi phải dành nhiều thời gian nghiên cứu hơn là ôm súng bắn đại.

Marathon hay bị so sánh với Arc Raiders, một extraction shooter vừa ra mắt nữa đang rất được yêu thích. Hai game khá giống nhau nhưng Marathon vượt trội hơn hẳn về phần hình ảnh và hệ thống phe phái. Embark Studios từng được tung hô vì tạo AI các phe phái, nhưng xét về cá tính và chiều sâu câu chuyện, Marathon phủ đầu đối thủ một cách áp đảo.

Cách quản lý loot của Marathon cũng gọn gàng hơn nhiều. Arc đầy rẫy thứ linh tinh bạn nhặt lên mà chưa hiểu dùng làm gì, trong khi thứ trong Marathon hầu như đều có mục đích chiến trường rõ ràng - nên bạn cũng bớt thời gian xếp đặt đồ, thu hồi hay chế tạo.

Điểm khác biệt chính nằm ở trải nghiệm bạn muốn có. Arc Raiders thiên về yếu tố cộng đồng, với một nhóm game thủ sẵn sàng đồng hành làm nhiệm vụ bên cạnh nhau và chống lại môi trường nhiều hơn là đấu nhau. Dĩ nhiên vẫn có kẻ thù là người thật, nhưng phần hợp tác lớn hơn trong trải nghiệm. Marathon thì hướng về sự cạnh tranh cao độ, tập trung mạnh cơ chế bắn súng và rất nhiều người chơi thích xả súng trước, hỏi sau. Dù vậy không có nghĩa Marathon không thể làm sâu sắc hơn phần hợp tác - Bungie hoàn toàn có thể thêm vào sau bằng bản cập nhật hay hợp đồng phe - nhưng hiện tại, Marathon cho cảm giác giống tựa Fortnite hay PUBG hơn là một game xem nặng đồng đội.

Giống mọi extraction shooter, Marathon cũng đôi khi làm bạn phát điên. Dính mấy trận liền đen đủi rồi lại tụt xuống đồ rẻ tiền free gear, bạn chạm trán toàn kẻ vũ trang xịn hơn và tiếp tục bị hành tơi bời. Dù đã có các cơ chế giúp hồi phục tình thế, thua vẫn là thua. Chẳng hiếm chuyện bạn mất cả mấy lần chạy để hoàn thành hợp đồng, và điều này cực dễ làm tụt mood nhanh, nhất là khi chơi đơn hoặc cùng đồng đội random.

Bạn dễ nản khi momentum vụt mất. Vấn đề càng tệ hơn khi hệ thống hợp đồng chỉ cho bạn xông pha cùng lúc một nhiệm vụ. Ví dụ bạn vào Dire Marsh để hack hàng đống terminal, nhưng rốt cuộc đánh nhau với đối thủ rồi chết, và không hoàn thành được gì. Rồi bạn lại có hợp đồng đánh bại đội khác mà nếu biết sớm đã có thể làm, nhưng cũng lãnh cái kết không ra đâu vào đâu. Hệ thống một hợp đồng có cảm giác như Bungie cố gắng kéo dài thời gian chơi một cách ít thoải mái hơn, thay vì tăng sự hào hứng. Nếu có thể vừa chạy hợp đồng chính vừa đan xen hợp đồng phụ thì chắc thú vị hơn nhiều.

Như mọi live-service shooter, Marathon cũng có hệ thống battle pass, chuyên phát miễn phí trang phục cho súng và Shell, theo dạng nhiệm vụ mở khóa đồ theo tiến trình. Bạn dùng tiền ảo Silk tích góp từ từ để mua. Điểm cộng lớn nhất của battle pass này là không hề gây phản cảm - có hai đường thẻ trả phí và miễn phí như chuẩn mực, và bạn gần như có thể chọn món ưng ý thay vì phải nhận theo thứ tự.

Thẻ trả phí có thêm vài "schema," mở cho bạn quyền mua súng cơ bản và đồ trong Armory, giúp người mua đi trước chút ít so với người không đầu tư. Nhưng nếu có chút lợi thế nào thì cũng không đáng kể - tôi còn phải vất vả lấy đủ tín chỉ trong game để mua được đạn hoặc vài món hồi máu, toàn súng cơ bản mà bạn cũng có thể kiếm qua thăng hạng hoặc từ trận đấu. Tóm lại, battle pass tích hợp một vài món trang trí nhân vật đẹp mắt, không dính pay-to-win, và bạn hoàn toàn có thể làm ngơ cũng được. Bungie nói phần thưởng sẽ không hết hạn theo mùa, nên không có áp lực "chạy đua thời gian" hay sợ bỏ lỡ.

Tôi đã cày gần 30 tiếng với Marathon, và nó nhanh chóng vượt qua nhiều tựa multiplayer tôi hay chơi. Câu hỏi còn lại là trò chơi sẽ phát triển thế nào về lâu dài, với Shell mới, nhiệm vụ mới, câu chuyện hay kẻ địch mới ra sao. Sắp tới có sự kiện lớn ở một số bản đồ, và tôi đang nóng lòng khám phá những bí mật ẩn giấu. Bungie còn dự kiến tung ra địa điểm endgame Cryo Archive, một bản đồ thứ tư, cùng chế độ xếp hạng với thêm phần thưởng, hứa hẹn tạo nên sự thay đổi. Tôi sẽ cập nhật thêm đánh giá khi những nội dung đó ra mắt và có cái nhìn rõ ràng hơn về tương lai Marathon.

Chừng này thôi cũng đủ để tôi vui rồi. Dù những chuỗi trận thua làm bực tức, tôi vẫn tiếp tục lao vào trận mới, háo hức kiếm lại đồ đã mất, và phần lớn các màn đấu đều căng thẳng, hồi hộp cùng tính chiến thuật cao, khiến bạn phải chơi thông minh và phối hợp ăn ý với đồng đội. Cách Bungie duy trì Marathon trong tương lai sẽ quyết định xem trò chơi này có giữ được sức hút lâu dài như các live-service thành công khác không, nhưng về cơ bản, Marathon có nền tảng cực kỳ vững chắc và cảm giác chơi sâu sắc hơn nhiều so với những trận đấu chỉ 20 phút. Tau Ceti IV vẫn đang chờ đợi, và còn nhiều chuỗi chạy để thực hiện.