Unravel vẫn để lại dấu ấn sau một thập kỷ ra mắt

Tại sự kiện EA E3 2015, Martin Sahlin - đại diện Coldwood Studios - xuất hiện trên sân khấu và giới thiệu một tựa game platformer dễ thương mang tên Unravel. Khi anh chia sẻ về nguồn gốc thủ công của Yarny và bộc bạch tình yêu, tâm huyết mà Coldwood dành cho trải nghiệm mới mẻ này, cảm xúc trên khuôn mặt Martin hiện rõ mồn một. Đây không phải là một màn trình diễn E3 suông, mà đúng hơn là lời nhắc nhở rằng ngành công nghiệp game tuyệt vời ra sao khi các nhà phát triển được tự do tạo nên những sản phẩm họ yêu thích.

Unravel đã có 10 năm tuổi vào ngày 9 tháng 2 vừa qua. Mình vẫn nhớ rõ cảm giác hồi hộp khi trò chơi lần đầu được hé lộ, và cả quãng thời gian chơi đắm chìm thú vị đến nhường nào. Khi quay lại trải nghiệm Unravel cùng phần sequel có phong cách rất riêng trước dịp kỷ niệm này, mình thực sự ngỡ ngàng trước sự tươi mới của cuộc phiêu lưu đầy chỉa len ấy. Niềm hứng khởi còn tăng lên gấp bội khi biết rằng một số thành viên trong đội ngũ đang tái hợp để phát triển dự án mới dự kiến ra mắt trong năm nay.

Unravel là kết quả của một nhóm nhỏ, giữa những thời điểm không mấy dễ chịu của ngành công nghiệp game, khi họ tạo nên một sản phẩm đậm chất cá nhân và thấm đẫm đam mê. Vào năm 2026, chắc chắn chúng ta còn rất cần thêm nhiều trò chơi như thế này nữa.

Chia sẻ cùng một cựu thành viên trong nhóm phát triển Unravel, mình biết rằng sản phẩm ra đời từ chính những con người đã kiệt quệ vì áp lực trong ngành. Coldwood, thành lập vào năm 2003, chủ yếu làm các game có kinh phí thấp và thời gian phát triển gấp rút như The Fight: Lights Out, tạo nên áp lực lớn cho đội ngũ.

“Dù rất vui, đó có lẽ không phải là ước mơ thật sự của chúng tôi,” Jakob Marklund, cựu Giám đốc Kỹ thuật của Coldwood Interactive, thẳng thắn nói với mình.

Đến năm 2013, Coldwood đã thu nhỏ đội ngũ, tài chính hạn hẹp. Cũng vào thời điểm đó, câu chuyện Sahlin kể ở E3 đã bắt đầu. Anh tạo hình nhân vật Yarny trong chuyến đi vào vùng hoang dã Scandinavia, nhận ra tiềm năng của một trò platformer dựa trên vật lý từ chất liệu chỉ len. Từ ý tưởng đó, Coldwood bắt đầu phát triển và nhờ một đại lý giúp họ thuyết phục EA đầu tư, trong đó Patrick Soderlund - Phó tổng giám đốc điều hành Worldwide Studios - đặc biệt ấn tượng với dự án này.

Điều đó giúp pha giới thiệu mong manh của Unravel tại E3 2015 nhận được hàng loạt phản hồi tích cực. “Chúng tôi bị ép sát giữa những ông lớn thể thao điện tử, rồi một chàng trai từ miền Bắc Thụy Điển bước lên sân khấu chỉ đơn giản để kể về một dự án nhỏ mà mình đang làm. Mình nghĩ đó chính là chìa khóa tạo nên thành công cho tựa game,” Marklund hồi tưởng.

Unravel là một tựa platformer mà Yarny - nhân vật chính làm từ chỉ len - lặng lẽ đi qua ký ức của một bà lão, khám phá những khung cảnh tuyệt đẹp giữa thiên nhiên Thụy Điển và giải những câu đố trong từng màn chơi thường được liên kết với chủ đề len. Gia nhập thế giới ấy là các pha chạy nhảy mượt mà, sử dụng sợi len để đung đưa qua các khoảng cách rộng, kéo cần hoặc vật thể, thậm chí tạo cầu len để đi qua hoặc bật nhảy.

Trò chơi không có thoại, nhưng câu chuyện lay động về tình yêu và sự gắn kết vượt qua mọi gian truân được truyền tải qua hình ảnh đậm chất nghệ thuật, vẫn đầy sức hút đến hôm nay cùng phần nhạc nền xuất sắc. Nhìn lại dự án, Marklund tự hào nhất về những chi tiết nhỏ như hiệu ứng chuyển động thủ công của Yarny và cách Coldwood khéo léo chạm đến cảm xúc người chơi thông qua cách thiết kế màn chơi: “Chúng tôi không cố gắng nhét câu chuyện vào đầu mọi người, mà kể nó bằng gameplay. Và điều đó thật sự rất cool.”

Coldwood và EA xem Unravel là một thành công rực rỡ, tựa game còn góp phần truyền cảm hứng để EA Originals ra đời - nhãn hiệu đã mang đến những sản phẩm như Split Fiction. Trong khi đó, Coldwood tiếp tục phát triển phần tiếp theo, một tựa platformer vật lý hợp tác mà Marklund chia sẻ được xây dựng dựa trên niềm vui chơi game cùng người thân của Unravel.

Unravel Two mang đến trải nghiệm chơi khác biệt, nằm giữa sự nhẹ nhàng, ấm áp của Unravel và cảm xúc đồng đội mãnh liệt của It Takes Two. Nhìn lại, Marklund đánh giá rằng phiên bản đầu “bắt trọn cảm xúc và bản sắc nhân vật” vượt trội so với các yếu tố gameplay, còn Unravel Two là một tựa platformer “rất mượt mà” nhưng lại “không đạt được chiều sâu cảm xúc như phần đầu.”

Sau hai phần game, Coldwood Interactive đã dần rời ánh đèn sân khấu. Marklund tiết lộ đội ngũ bắt đầu cư xử như “một cặp già cỗi hay càu nhàu” sau khoảng thời gian dài hợp tác, đồng thời studio có xu hướng tìm đến các mô hình free-to-play “lạ lùng” khiến nhiều thành viên theo đuổi phong cách indie, độc lập với trải nghiệm cao cấp cảm thấy không hợp.

Chính ngọn lửa đam mê tạo nên Unravel cũng vì thế mà dần tắt phụt.

Đến năm 2022, hầu hết các thành viên Coldwood đã chia tay. Martin Sahlin và Jakob Marklund sáng lập Windup Games và tính đến năm 2026, khoảng một nửa đội ngũ đã tái hợp tại đây kèm theo các nhân sự mới đa dạng về độ tuổi và giới tính. Windup Games hiện phát triển một tựa puzzle-platformer 3D lấy bối cảnh chuột nhỏ mang tên Hela.

Marklund vẫn thấy được những điểm tương đồng giữa Hela và dòng game Unravel, đặc biệt ở bối cảnh Bắc Âu và cách mà nó phát triển các yếu tố hợp tác giải đố dựa trên nền tảng Unravel Two từng giới thiệu. Đó là minh chứng rõ nét cho ảnh hưởng kéo dài của Unravel ngày nay. Di sản của nó không chỉ nằm ở EA Originals, mà còn là một dự án game hoàn toàn mới sẽ ra mắt trong năm nay. Ngành công nghiệp game cũng có thể học hỏi rất nhiều từ những điều kiện đã giúp Unravel thành hình.

“Chúng tôi đã có quá nhiều niềm vui khi làm ra [Unravel],” Marklund chia sẻ. “Chúng tôi được trao toàn bộ quyền sáng tạo từ EA, nên có thể làm tựa game mà họ biết mình có thể hoàn thành. Chúng tôi là người quyết định cuối cùng và được tự do làm mọi thứ mình thấy phù hợp. Mình nghĩ đó chính là yếu tố then chốt tạo nên thành công của trò chơi.”

Khi khởi động Unravel lần đầu và lúc hoàn thành, người chơi được đón chào bởi những lời cảm ơn chân thành từ Coldwood - khẳng định đây là sản phẩm nghệ thuật được tạo nên từ tình yêu. Unravel vẫn còn đong đầy năng lượng cảm xúc hồi E3 2015. Ở năm 2026, những tựa game để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong mình thường là những trò mà tình yêu cùng đam mê dành cho ngành game được thể hiện rõ nét, như Clair Obscur: Expedition 33.

Unravel được tạo ra một cách tinh tế bởi những nhà phát triển thực sự yêu công việc của mình và được tự do sáng tạo bởi một nhà phát hành lớn. Những tác phẩm cá nhân như vậy có thể trở nên vĩnh cửu và để lại dấu ấn bất tử. Giữa thời điểm nhiều công ty xem game như món hàng thương mại hơn là nghệ thuật, việc một lần nữa trở lại với Unravel là lời nhắc nhở rằng tình yêu và đam mê chính là chìa khóa để tạo nên những trải nghiệm game tuyệt vời. Nhà phát triển được tự do khai thác cảm xúc và tâm huyết đó sẽ tạo ra những điều không thể quên.