Có một khoảnh khắc kinh điển trong Terminator 2: Judgement Day mà mình bất ngờ nhớ tới khi chơi Pragmata. Đó là cảnh T-800 cố gắng bắt chước nụ cười của con người. Một phân đoạn giản dị mà lại làm nhân vật máy móc kia trở nên rất... đáng yêu, giữa một hình tượng vốn lạnh lùng và cực kỳ hiệu quả trong việc săn đuổi mục tiêu.
Cái nét “dịu dàng” tương tự đó thấm đẫm trong mối quan hệ giữa hai nhân vật chính của Pragmata - Hugh và Diana, và mình cũng cảm nhận được sự bất ngờ tương tự. Sau vài tiếng trải nghiệm, mình thực sự bị cuốn vào câu chuyện lẫn nhân vật, điều mà trước đó tưởng như chỉ là phụ kiện cho gameplay. Toàn bộ buổi chơi demo ngập tràn những khoảnh khắc giống như nụ cười vụng về của T-800 kia, khắc họa chiều sâu và sự tinh tế trong tính cách cả hai, thứ mà mình không ngờ sẽ tìm thấy.
Hugh, một kỹ sư kiểu gì đó, đang cố gắng tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra ở một trạm nghiên cứu trên mặt trăng bị AI thù địch xâm chiếm. Diana thì là một android có ngoại hình, hành xử và suy nghĩ gần như là một cô bé 7 tuổi. Vì kiến thức hạn chế, Diana xem Hugh như cửa sổ để nhìn thế giới loài người, nhưng đồng thời cô cũng chính là điểm phản chiếu cho những gì đã định hình nên anh - thứ trẻ con có thể làm được một cách tự nhiên mà người lớn thường quên mất.
Có một phân cảnh mình nhớ nhất là khi kích hoạt một thiết bị tạo ra cái cầu treo ở New York phiên bản mặt trăng. Diana nhìn thấy một chú mèo siêu dễ thương, tò mò bám theo, rồi chớp mắt đã trượt chân suýt rơi khỏi mép cầu. Cảm giác ấy làm tim mình bay lên tận cổ họng luôn. May mà Hugh kịp lao tới cứu cô bé trước khi mọi chuyện tệ hơn.
Dù chỉ chớp nhoáng thôi, đoạn tình huống này bóc trần trái tim của Pragmata rất rõ ràng. Diana nhận thức rất rõ mình chỉ là máy móc, nên không thấy cuộc sống của bản thân có ý nghĩa gì. Cô cũng không thấu hiểu mức độ nguy hiểm của việc suýt ngã từ trên cao. Ngay lúc Hugh lo lắng, cô đáp lại bằng câu kiểu “Nếu cháu ngã, chú chỉ cần sửa chữa là được mà”.
Sự tương phản giữa cách hai nhân vật nhìn nhận Diana thật thú vị. Cô bé thì thản nhiên trong việc chấp nhận cái chết, còn Hugh thì vẫn coi cô như một đứa trẻ, dù cho nàng có phải người hay không, phản ứng đó vẫn rất tự nhiên - bản năng bảo vệ một đứa nhỏ.
Sau vụ đó, Hugh cứng rắn mà không nặng nề bắt chuyện với Diana, nhắc nhở cô hãy nghĩ tới hậu quả của hành động mình. “Cháu nên tự suy nghĩ về chuyện đó đi,” anh nói giọng lầm lì. Đôi ba màn sau, khi gặp lại một cây cầu mới, cô bé vẫy tay cười toe toét rằng không còn liều lĩnh nữa, bắt chước giọng nói cộc cằn của Hugh, khoe đã suy nghĩ và trưởng thành hơn rất nhiều.
Câu chuyện người cha dạy con cách làm người có vẻ không mới, nhưng sự hoán đổi vai trò giữa Hugh dạy Diana “làm người” và Diana dạy Hugh ý nghĩa thật sự của con người chính là điểm khác biệt rõ nét của Pragmata - nhất là khi thế giới trong game mô tả những bản sao nền văn minh nhân loại trên Mặt Trăng. Hugh nhiều lần ám chỉ anh dần cảm thấy mất kết nối với “chữ người”. Với anh, đây cũng là hành trình khám phá bản thân, và có thể Diana chính là bài học cho anh rằng máy móc cũng có thể tìm thấy chút nhân tính.
Những màn trao đổi qua lại giữa Hugh và Diana rất thật, chân thành đến mức Pragmata không còn là góc nhìn hoài cổ về những game hành động kỳ cục của Capcom hồi Xbox 360, PS3 nữa mà gần như đang dần trở thành trải nghiệm có chiều sâu cảm xúc kèm cốt chuyện đắt giá.
Diana được xây dựng đầy tính cách, ngây thơ và rất trẻ con - điều mà Capcom rất nỗ lực khai thác. Không chỉ trong các khoảnh khắc lớn như vụ cầu treo, mà còn cả những tình huống nhỏ xíu: khi Diana giúp Hugh hạ một tên địch mạnh, hay mở khóa khả năng phá một loại vật liệu chặn lối, cô bé luôn mong nhận được lời khen ngợi. Khi được khen, có lúc cô cười khúc khích, có khi thì ép phải hứng một cái high-five mới chịu.
Cũng có lúc mình được tặng Diana vài món đồ để cô giữ ở “Cradle” - căn cứ chính mà game thủ thường lui tới để nâng cấp và đổi vũ khí. Một trong số đó là cái cầu trượt cho trẻ em, và cô bé tỏ vẻ không biết đó là gì, cũng không biết chơi sao cho đúng, nhưng vài phút sau thì thích thú leo lên xuống đến phấn khích luôn. Có đoạn Diana buồn bã nói nó quá nhỏ so với Hugh nên không thể chơi cùng nhau được.
Khi nâng cấp cho Hugh thêm kỹ năng né đòn tạm dừng thời gian, mình nghe tiếng Diana chạy nhảy trong Cradle. Thỉnh thoảng cô lại nghịch những thứ mình cho, như quả địa cầu, hoặc TV mà Diana chê “cũng chỉ như một cái máy tính cùi bắp”. Cô bé cũng thường quanh quẩn bên mình, kể về chuyến đi vừa rồi hoặc hỏi lại những điều Hugh nói trước đó. Game khéo léo khai thác tính tò mò vô tận của trẻ con.
Sự thiếu kinh nghiệm và bối cảnh của Diana được tận dụng để tạo ra những khoảnh khắc bình yên xen giữa các màn đấu súng căng thẳng. Một ví dụ là khi họ ở trong một tòa nhà lộn ngược, ghé qua một phòng ăn đơn giản, Diana hỏi Hugh: “Tại sao con người phải ăn nhiều lần trong ngày? Ăn để làm gì?”. Hugh kể mình là đứa trẻ mồ côi, và bữa ăn với anh không chỉ đơn thuần là ăn uống mà còn là dịp ngồi lại với những người chấp nhận anh như chính con người thật - “ăn là để nuôi tinh thần,” anh nói.
Chính những khoảnh khắc kiểu này khiến mình bất ngờ nhất. Chưa rõ phần viết kịch bản sẽ như thế nào khi chơi hết game, nhưng trong vài tiếng trải nghiệm, mình đã chứng kiến hàng loạt phân cảnh khơi dậy tiềm năng kể chuyện đậm chất Pragmata.
Tất nhiên, trọng tâm của game nằm ở phần combat, mà mình cũng đã thử tận tay. Nếu bạn chưa theo dõi kỹ, Pragmata là một game bắn súng góc nhìn thứ ba, người chơi điều khiển Hugh dùng vũ khí tiêu diệt kẻ địch, nhưng đồng thời tận dụng Diana để hack mini game, bằng cách dùng các nút bấm trên tay cầm điều khiển để vượt qua mê cung số trong giao diện kỹ thuật số. Cơ chế này được kết nối với hệ thống combat khi Diana có thể đi qua các nút đặc biệt để kích hoạt thêm hiệu ứng hỗ trợ tấn công hoặc bẻ gãy lớp khiên của kẻ thù. Kẻ địch gây tốn đạn thì hack bằng Diana ngay lập tức sẽ dễ dàng bị hạ gục.
Đợt trên thì mình còn khám phá sâu hơn hệ thống nâng cấp, cho phép mở khóa hoặc tăng cường kỹ năng cho Hugh. Trọng tâm của mình là lấy được kỹ năng né đòn với khả năng tạm ngưng thời gian như đã nói ở trên. Ngoài ra còn có nâng cấp giúp Hugh hồi máu nhiều hơn khi xài vật phẩm, tăng số slot mod trên súng, và gia tăng thanh overdrive để khóa chân toàn bộ đối thủ gần bên bằng một đòn đặc biệt.
Thời gian còn lại mình dành để hạ gục lũ robot mất kiểm soát đủ loại kích cỡ. Có con kinh dị nhất trông như em bé kim loại khổng lồ với biểu cảm 'điên rồ' - mình bất giác liên tưởng đến mấy Titan trong Attack on Titan.
Điều mình thích nhất trong gameplay Pragmata là sự tính toán chiến thuật có chiều sâu trong từng pha giao tranh. Bên cạnh kỹ năng hack của Diana, game còn yêu cầu quản lý đám đông địch và sử dụng các loại súng phù hợp với tình huống. Đạn dược rất hạn chế, và thông thường khi xài súng xong là vứt luôn, muốn dùng lại là phải đi mò súng mới. Sự khan hiếm đạn khiến mỗi khẩu súng trở nên có giá trị, và mình phải cân nhắc cẩn thận mỗi phát đạn sao cho hiệu quả. Có một khẩu phóng lựu cho phép hạ knockdown địch và làm chúng trở nên dễ bị tổn thương, mình để dành để đụng đến mấy con robot to to thôi, còn lại thì dùng súng ngắn với ammo nhiều hơn để hạ dần bọn nhỏ.
Chẳng có nhiều thay đổi so với các bản preview trước: Bắn súng trong Pragmata vẫn khiến mình thỏa mãn và có cảm giác lực đậm đà, đôi lúc mình lại chợt nhớ đến Binary Domain - một tựa sci-fi bắn robot cực kỳ bị đánh giá thấp. Nhưng lần này, điều làm mình ấn tượng lại không phải gameplay mà là cách game xây dựng câu chuyện và các nhân vật. Rất khó để không yêu mến Diana, dù cô bé có hơi bướng bỉnh một tẹo. Pragmata thậm chí đang cho thấy khả năng trở thành một “ẩn phẩm”, và sau trải nghiệm hands-on mới nhất, Capcom như đang âm thầm chuẩn bị cho một trong những game mang dấu ấn cảm xúc mạnh mẽ nhất trong năm nay.
.jpg?w=500&q=85)
.jpg?w=500&q=85)
