Đánh giá God of War: Sons of Sparta – Hành trình tuổi teen của Kratos

God of War: Sons of Sparta là một sản phẩm fan-made khá ổn, nhưng không thật sự ấn tượng và có chút… rối rắm trong định hướng. Đây là phần tiền truyện, kể về thời thanh niên với Kratos và người em Deimos trong quân đội Sparta. Tuy nhiên, Sons of Sparta thiếu hẳn những pha hành động mãn nhãn, cháy nổ thần thoại như các game chính trong series. Ở vai trò một metroidvania, trò chơi chỉ ở mức trung bình và nhiều lúc khá cứng nhắc, thiếu sáng tạo hoặc cách xử lý đột phá để làm mới thể loại. Kết quả là một trải nghiệm hơi lộn xộn, dù vẫn có vài điểm sáng đáng chú ý.

Câu chuyện Sons of Sparta diễn ra trải dài qua hai mốc thời gian riêng biệt trong dòng thời gian God of War: một Kratos trưởng thành kể lại chuyến phiêu lưu cho cô con gái Calliope, trước khi những bi kịch trong phần đầu tiên khiến anh mang biệt danh “Hồn ma Sparta”; còn phần chính của câu chuyện là khi Kratos còn là một thiếu niên kiên cường, đầy bổn phận, mới bắt đầu tạo dựng tiếng tăm trong các thử thách của lính Sparta.

Nội dung xoay quanh hành trình Kratos và Deimos đối mặt với hàng loạt quái thú thần thoại, những kẻ sùng bái tà giáo, trong khi truy tìm một thiếu niên mất tích khác là Vasilis. Qua từng bước, câu chuyện dần hé lộ một giai đoạn quan trọng trong đời Kratos, dù xét về tổng thể thì như một câu chuyện bên lề hơi tách biệt khỏi cốt truyện chính.

Ban đầu, Kratos ở thời điểm này không phải nhân vật quá thu hút để theo dõi. Cậu ta khá cứng nhắc, áp đặt bổn phận và luật lệ lên chính mình, thậm chí nhiều lúc còn tỏ thái độ đạo đức gia trưởng với Deimos. Cuộc tìm kiếm Vasilis nặng yếu tố “bí ẩn Scooby Doo” - bạn sẽ nhận được manh mối dẫn tới một địa điểm, dạo một vòng tìm kiếm, rồi Kratos nhận ra mình tới trễ vài phút hay vài tiếng. Ôi tiếc quá, cậu bạn vừa mới rời khỏi đây, nhưng có thể đang đi sang chỗ kia. Cốt truyện ít khúc ngoặt, đơn thuần chỉ là theo dấu một nhân vật lang thang.

Khám phá là linh hồn của bất cứ metroidvania nào, và đây cũng là điểm mình gặp nhiều thất vọng nhất ở Sons of Sparta. Phần lớn sức mạnh của bạn đến từ việc tìm các “boons” (phép trợ lực) của các vị thần, nhưng đa số đều được mã màu dành riêng cho tình huống nhất định, rất cứng nhắc nếu đem dùng chỗ khác. Nhiều boon còn là các loại đạn ma thuật khác nhau, phải thay đổi qua lại để dùng đúng kiểu-có khi một cơ chế nào đó yêu cầu súng cao su, bụi cây thì phải thiêu đốt bằng viên lửa có quỹ đạo cong, cây cối thì cần móc leo kiểu ricochet. Nhưng dù có chút khác biệt nhẹ, về bản chất chúng đều vận hành y chang nhau. Thấy một vật thể cụ thể thì chỉ có một công cụ tương tác, làm cho các câu đố mang cảm giác quá máy móc, đụng tới đâu chỉ có một cách giải duy nhất.

Di chuyển cũng tương đối cứng nhắc. Dù Kratos còn là thiếu niên, cậu chạy trông như một chiếc xe tăng lăn bánh, nên cách di chuyển nhanh nhất chủ yếu là lăn liên tục. Bạn có thêm kỹ năng dash để chạy nước rút, nhưng mình không khuyên dùng để di chuyển vì nhiều khu vực chật ních kẻ thù-phần này mình sẽ nói kỹ hơn sau. Dash cũng cho thấy cách kiểm soát khá cứng nhắc. Khi có dash rồi cộng thêm nhảy kép, mình tưởng sẽ thoải mái kết hợp cách di chuyển linh hoạt, ai ngờ không hề. Bạn không thể dash rồi nhảy kép ngay; thay vào đó, dash rồi nhảy chỉ là một cú nhảy dài, xài được trong tình huống giới hạn mà thôi, ví dụ để nhảy qua khe rộng.

Bạn sẽ mở khóa hệ thống dịch chuyển nhanh (fast-travel) sau cùng câu chuyện, giúp tránh việc phải lặp lại tuyến đường di chuyển cồng kềnh, nhưng điều khó chịu là phải đến gần hết game mới có tính năng này. Nó tuy giúp bạn di chuyển nhanh quanh bản đồ, dọn tiền và thu thập vật liệu, nhưng việc phải lê bước lê chân trên map rộng lớn suốt 20 giờ đồng hồ rồi mới đc xài fast-travel chỉ trong vài tiếng cuối thật sự khá bực mình.

Sons of Sparta cũng mượn sáng tạo hay ho từ Prince of Persia: The Lost Crown-hệ thống đánh dấu bằng hình chụp màn hình, cho phép bạn bấm ảnh rồi tự động gắn lên map. Nhưng tính năng này chỉ có được sau khi đã vượt nửa game, khi bạn đã bỏ lỡ kha khá cơ hội chụp ảnh trước đó. Thay vào đó, bạn chỉ được dùng các icon mã màu tương đối chung chung để đánh dấu, vật dụng nào chưa khám phá nhưng chưa có phép phù hợp, nên cảm giác khá mơ hồ. Khi có hệ thống ảnh rồi thì mấy cái icon kia gần như bỏ đi luôn, mất hẳn tác dụng.

Điểm cộng của những “boon” chính là chúng không chỉ dùng để giải đố mà còn áp dụng trong chiến đấu. Trò chơi rõ ràng hướng bạn chú trọng vào combat. Kratos đi theo suốt game với cây thương đơn giản, chiến đấu ban đầu gồm loạt vung đòn và đỡ đánh, có thể nâng cấp dần. Khi mở khóa nhiều boon hơn, bạn dần được khuyến khích phối hợp phép thuật vào chiến thuật, khiến combat phức tạp và đã tay hơn. Phép thuật sẽ tiêu hao thanh năng lượng, nhưng bạn có thể dễ dàng hồi lại, nên không cần giữ quá kỹ. Rất nhiều phòng đấu đầy kẻ địch, và trong trường hợp cần gấp di chuyển qua, bạn có thể lăn lộn tránh chúng, nhưng game muốn bạn đánh nhau thật và kiếm nguyên liệu nâng cấp.

Một chi tiết khá sáng tạo là bạn có bình thuốc hồi máu, có thể uống ngắt quãng, ngậm lâu hay nhanh tùy ý. Đây là nét riêng mình ít thấy ở các metroidvania khác, tạo độ căng thẳng khi hồi máu giữa trận. Thay vì ấn nút là full lại máu ngay, bạn phải tìm chỗ an toàn và ước lượng mức hồi phù hợp để sống sót qua vài khoảnh khắc khó.

Nâng cấp rất đa dạng, cho phép bạn tùy biến phong cách chơi, tập trung vào điểm mạnh hoặc bù đắp điểm yếu. Cây thương của bạn có ba phần có thể thay đổi để thêm thuộc tính hay chiêu thức mới rồi nâng cấp tiếp, kèm theo nâng cấp khiên. Mình cảm thấy vũ khí mặc định hơi ngắn tầm, nên ngay đầu game đã lắp thêm món tăng tầm đánh và ưu tiên nâng cấp món đó. Trò chơi còn có các phòng thử thách với biểu tượng cây ô liu, hoàn thành xong sẽ nhận được ô liu để dâng lên đền thờ tương ứng, nâng cấp boon cũng như máu hoặc mana.

Nhược điểm combat là đòn đánh của bạn thiếu cảm giác lực bắn. Phe địch tấn công có trọng lượng thật sự, đánh bạn văng ra ngã sõng soài, nhưng bạn thì đập địch chỉ có tác dụng giảm thanh máu thôi, cảm giác chả ăn thua, làm combat mất cân bằng. Bạn phải căng mắt căn góc vừa né đòn vừa chặt phá kẻ địch như tượng đá bất động. Xác định rõ điều này khi đánh boss-mấy cuộc chiến boss to lớn bên này toàn dàn quái hạng B thần thoại, vì dàn quái đại diện trong series God of War chính thức đã bị xài hết, Sons of Sparta còn mỗi bầy Ioke và Skolopendra để gọi. Đôi lúc Deimos cùng tham chiến làm bạn đồng hành AI, giúp giảm boss chút máu, nhưng lại khiến màn hình thêm rối rắm vì có thêm nhân vật phụ rất giống anh Kratos chính.

Mọi thứ được thể hiện bằng phong cách nghệ thuật có thể gọi là “pixel art giả”, chuyển động quá mượt để đúng chuẩn pixel art, nhưng tạo hình lại khá lôi cuốn, đặc biệt là nền tranh vẽ tay siêu lung linh. Đôi khi quái vật lớn trông như ráp ghép nhiều mảnh, điều khiển như con rối, phá vỡ cảm giác chân thực. Nhưng nhìn chung, cái nhìn tổng thể vẫn rất đẹp mắt.

Dù cốt truyện truy tìm Vasilis có phần nhàm chán, câu chuyện lại khắc họa khá sâu nội tâm các nhân vật chính. Kratos bắt đầu nhận ra rằng bổn phận với Sparta không phải lúc nào cũng là tuân thủ máy móc luật lệ, mà còn phải phục vụ lương tâm mình. Có một đoạn đối thoại mà Kratos tự chiêm nghiệm về lỗi lầm trong vai trò lãnh đạo, giúp nhân vật có chiều sâu hơn và giải thích cho động lực anh trên hành trình. Ending thì vừa đủ trữ tình, mà chủ đề xoay quanh cộng đồng và trách nhiệm.

Khoảng một phần ba cuối của game có đoạn vùng đất băng giá đóng băng, khiến tốc độ di chuyển của bạn chậm hệt như di chuyển trong mật ong đặc. Bạn chỉ có thể chạy bình thường khi châm lửa vào các đống than trên map, đây cũng là điều kiện để sống sót qua các pha combat hoặc nhảy tới kệ cao. Thời gian còn lại là trải nghiệm chạy lồm cồm lết tử chậm chạp cực kỳ bực bội vì phải lăn liên tục tới nấc lửa tiếp theo để tiếp tục di chuyển. Khu vực này tuy ngắn nhưng gây mệt mỏi hết sức, làm trải nghiệm chung giảm đi khá nhiều.

God of War: Sons of Sparta có những điểm đáng khen và thậm chí vài nét có thể khiến bạn “nghiện”. Hệ thống chiến đấu khá thông minh, nhiều lớp chiến thuật, phong cách đồ họa hút mắt, và câu chuyện cuối cùng cũng đậm đà cảm xúc hơn. Nhưng để mà giới thiệu chơi thì hơi khó, bởi nhiều thứ trong thiết kế metroidvania-trái tim của thể loại mà Kratos đang dấn thân-giống như vùng đất băng giá kia, cứ lê lết lê lết mãi, chỉ mong tới chỗ ấm áp để chơi vui được lần nữa mà thôi.